Gölge İmparatorluk: Bizans’ın Sessiz Direnişi
Tarihin tozlu sayfalarında adı sıkça anılan imparatorluklardan biri kuşkusuz Bizans’tır. Roma’nın mirasçısı olarak doğan, ancak kendi kimliğini inatla koruyan bu imparatorluk, sadece askeri ve dini yönüyle değil, bir anlamda “zamanın ruhuna direnme” biçimiyle de dikkat çeker. Bizans, batı medeniyeti çökerken bile ayakta kalabilmiş, kültürüyle, diplomasisiyle ve hatta söylenceleriyle adeta bir “gölge imparatorluk” olarak tarih sahnesinde […]
Katalitik Anlar: Bir Devrin Kapısını Açan Beklenmedik Olaylar
İnsanlık macerası, genellikle büyük savaşlar, imparatorlukların yükselişi ve düşüşü gibi ihtişamlı olaylarla anılır. Ancak bazen, en derin ve kalıcı değişimler, beklenmedik, küçük, hatta absürt sayılabilecek “katalitik anlar” ile başlar. Bu sıradan gibi görünen dönemeçler, geleceğin akışını geri dönülmez biçimde değiştirmiştir. Örneğin, gündelik hayatta sürekli kullandığımız bir sofra aracı olan çatalın Avrupa’daki macerası, bu katalitik anlardan […]
Kayıp Medeniyetin Sırları: Göbekli Tepe’nin Sessiz Tanıklığı
Şanlıurfa’nın mistik topraklarında, yüzyıllar boyunca gizemini koruyan bir alan var: Göbekli Tepe. Bugün bile dünyanın dört bir yanından tarihçileri, arkeologları ve meraklıları kendine çeken bu yer, insanlık geçmişine dair bildiğimiz her şeyi sorgulatıyor. Çünkü burası, medeniyetin başlangıç çizgisini yeniden tanımlayan, sessiz ama devrimsel bir keşif. Göbekli Tepe’nin en çarpıcı yönü, tahminlerin çok ötesinde bir yaşa […]
Kaybolan Uygarlığın Sessiz Tanıkları
Günümüz dünyasında çoğu insan, tarihin yalnızca kitaplarda yazılı birkaç satırdan ibaret olduğunu düşünür. Oysa geçmiş, aslında toprağın altında sessizce bekleyen binlerce yılın izlerinden oluşur. Arkeologların bulduğu her küçük parça, aslında kaybolmuş uygarlıkların bizlere fısıldadığı bir hikâyedir. Bu uygarlıklardan biri de Mezopotamya’dır. İnsanlık tarihinin ilk şehir devletlerinin kurulduğu bu topraklar, yazının doğduğu yer olarak bilinir. Sümerler, […]
Tarihin Tozlu Sayfalarında: Gündelik Hayatın İzleri
Tarih denildiğinde çoğu insanın aklına büyük savaşlar, hükümdarlar ya da imparatorlukların yükseliş ve çöküşü gelir. Ancak tarihin asıl zenginliği, sıradan insanların gündelik hayatında saklıdır. Çünkü bir toplumun kim olduğunu anlamak için sadece hükümdarlarının değil, aynı zamanda çarşıdaki esnafın, evindeki annenin, tarladaki çiftçinin hayatına da bakmak gerekir. Örneğin Ortaçağ Avrupa’sında köylülerin yaşamını düşündüğümüzde, görkemli şatolar ve […]
Sarayın Gizemli Misafiri: Karakedi Olayı
Tarih çoğu zaman savaşlar, fetihler ve büyük politik kararlarla hatırlanır. Ancak bazen küçük gibi görünen olaylar da dönemin ruhunu ve yöneticilerin zihniyetini anlamamız için çok şey anlatır. Bunlardan biri de II. Abdülhamid döneminde yaşanan ilginç bir vaka: Karakedi Olayı. Rivayete göre bu kedi, Yıldız Sarayı’nın güvenlik zincirini aşarak bir şekilde içeri girmeyi başardı. Sarayın koridorlarında […]
Türk Kahvesi: Bir Fincanın İçindeki Kültür
Türk kahvesi, sadece bir içecek değil; köklü bir kültürün ve misafirperverliğin simgesidir. Osmanlı döneminden günümüze kadar uzanan bu gelenek, UNESCO tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras” olarak kabul edilmiştir. Bir fincan kahve, hem tarihimizin hem de sosyal hayatımızın vazgeçilmez bir parçasıdır. Türk kahvesinin en önemli özelliği, hazırlanış biçimidir. İnce çekilmiş kahve, cezvede su ve isteğe göre […]
Jesse Owens ve 1936 Berlin Olimpiyatları
Tarihin tozlu sayfalarında öyle anlar vardır ki, sadece bir spor müsabakası olmaktan çıkıp insanlığın ortak hafızasına kazınır. Bu anlar; cesaretin, azmin ve insan ruhunun, baskıcı ideolojilere karşı kazandığı zaferlerin sembolü haline gelir. 1936 yılında, Nazi Almanyası’nın başkenti Berlin’de düzenlenen olimpiyatlar da tam olarak böyle bir sahneye tanıklık etmiştir. Adolf Hitler’in, “üstün Aryan ırkı” propagandasını tüm […]
Troya Antik Kenti: Mitoloji ve Tarihin Kesişme Noktası
Troya Antik Kenti, Çanakkale il sınırları içerisinde yer alan ve yalnızca Anadolu’nun değil, tüm dünya tarihinin en önemli arkeolojik alanlarından biri olarak kabul edilen benzersiz bir kültürel mirastır. Binlerce yıllık geçmişiyle efsanelere ve destanlara konu olmuş bu kent, hem tarihi gerçekliği hem de mitolojik anlatılarıyla insanlığı büyülemeye devam etmektedir. 1998 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne […]
Bilim ve İnsan Evrimi: Geçmişten Günümüze Yolculuk
İnsan evrimi, bilimin merceğinden bakıldığında, canlıların dünya üzerindeki tarihsel gelişimini anlamamıza yardımcı olan önemli bir konudur. Charles Darwin’in “Türlerin Kökeni” adlı eseriyle başlayan evrimsel teoriler, zaman içinde pek çok bilimsel keşif ve araştırma ile desteklenmiştir. Bu incelemede, bilimin gözüyle insan evrimine dair temel kavramları ve önemli gelişmeleri ele alacağız. Evrim Teorisi ve Temel Kavramlar İnsan […]